05/11 Κυ­ρίλ­λου 873 καί Με­θο­δί­ου 885 Φω­τι­στῶν τῶν Σλαύ­ων κα­τά τρι­γλωσ­σι­τῶν Φράγ­κων... (11 Μαΐου)

11 Μαΐου

M­ω­κί­ου Ἐ­πι­σκό­που Ἀμ­φι­πό­λε­ως Ἱ­ε­ρο­μάρ­τυ­ρος 295

Κυ­ρίλ­λου 873 καί Με­θο­δί­ου 885 Φω­τι­στῶν τῶν Σλαύ­ων κα­τά τρι­γλωσ­σι­τῶν Φράγ­κων

Ἀ­νά­μνη­σις Ἐγ­και­νί­ων K­ων/πό­λε­ως.

Πράξ. ι­ε΄ 5-12 • Ἰ­ω. ι΄ 17-28

Οἱ Ἅ­γιοι Κύ­ριλ­λος καί Με­θό­διος, κα­τά κό­σμον Κων­σταν­τί­νος καί Μι­χα­ήλ, ἦ­ταν τέ­κνα τοῦ δρουγ­γά­ριου – στρα­τι­ω­τι­κοῦ δι­οι­κη­τοῦ Λέ­ον­τος καί γεν­νή­θη­καν στήν Θεσ­σα­λο­νί­κη. Ὁ Κων­σταν­τί­νος ἦ­ταν ὁ μι­κρό­τε­ρος καί εἶ­χε με­γά­λη ἐ­πι­μέ­λεια στά γράμ­μα­τα. Δι­έ­πρε­ψε στίς σπου­δές του καί ἀρ­χι­κά δι­ο­ρί­σθη­κε χαρ­το­φύ­λα­κας (ἀρ­χι­γραμ­μα­τέ­ας) τοῦ Πα­τρι­αρ­χεί­ου καί ἀρ­γό­τε­ρα κα­θη­γη­τής τῆς φι­λο­σο­φί­ας στή σχο­λή τῆς Μα­γναύ­ρας. Ὁ Μι­χα­ήλ ἀ­κο­λού­θη­σε τήν στα­δι­ο­δρο­μί­α τοῦ πα­τέ­ρα τους. Ἔ­γι­νε στρα­τι­ω­τι­κός καί ἀ­νέ­λα­βε τήν δι­οί­κη­ση τῆς πε­ρι­ο­χῆς τῶν πη­γῶν τοῦ Στρυ­μό­νος, δη­λα­δή στά ση­με­ρι­νά σύ­νο­ρα Βουλ­γα­ρί­ας καί Σερ­βί­ας, ὅ­που καί γνώ­ρι­σε κα­λά τούς Σλά­βους. Πα­ρά τήν ἐ­πι­τυ­χη­μέ­νη στα­δι­ο­δρο­μί­α καί τῶν δύ­ο ἀ­δελ­φῶν, βα­θιά τούς συγ­κλό­νι­ζε ὁ ζῆ­λος γιά τήν πνευ­μα­τι­κή ζω­ή. Εἶ­χαν μο­να­στι­κή κλί­ση, ἀλ­λά πί­στευ­αν στή μαρ­τυ­ρι­κή δι­α­κο­νί­α τῆς κλί­σε­ώς τους αὐ­τῆς, γιά νά σω­θοῦν καί ἄλ­λες ψυ­χές.

Ἡ με­γά­λη ὅ­μως εὐ­και­ρί­α δί­νε­ται τό κα­λο­καί­ρι τοῦ 862 μ.Χ., ὅ­ταν φθά­νει στήν Κων­σταν­τι­νού­πο­λη πρε­σβεί­α τοῦ ἡ­γε­μό­νος τῶν Μο­ρα­βῶν Ρα­στισ­λά­βου, πού τό ἔ­θνος του κα­τοι­κοῦ­σε ἀ­πό τή Βο­η­μί­α μέ­χρι τά Καρ­πά­θια καί τό Δού­να­βη. Ὁ Ρα­στισ­λά­βος ζη­τᾶ ἀ­πό τόν αὐ­το­κρά­το­ρα Μι­χα­ήλ ἕ­ναν Ἐ­πί­σκο­πο καί δά­σκα­λο, γιά νά τούς δι­δά­ξει στή γλώσ­σα τους τήν ἀ­λη­θι­νή πί­στη καί νά προ­σέλ­θουν καί ἄλ­λοι στόν Χρι­στό.

Ὁ αὐ­το­κρά­το­ρας Μι­χα­ήλ προ­σκα­λεῖ τόν φι­λό­σο­φο Κων­σταν­τί­νο νά ἀ­να­λά­βει αὐ­τήν τήν ἀ­πο­στο­λή πρός τούς Μο­ρα­βούς. Τό ἔρ­γο τό δέ­χε­ται ὁ Κων­σταν­τί­νος ὑ­πό τήν προ­ϋ­πό­θε­ση τῆς δη­μι­ουρ­γί­ας γρα­φῆς στή γλῶσ­σα τῶν Μο­ρα­βῶν. Με­τά ἀ­πό με­λέ­τες φτιά­χνει τό λε­γό­με­νο γλα­γο­λι­τι­κό (ὄ­χι τό κυ­ριλ­λι­κό) ἀλ­φά­βη­το καί ἀρ­χί­ζει τήν με­τά­φρα­ση τοῦ Εὐ­αγ­γε­λί­ου καί τῆς Βυ­ζαν­τι­νῆς Λει­τουρ­γί­ας, κα­θώς καί ἄλ­λων βι­βλί­ων.

Τήν ἄ­νοι­ξη τοῦ 863 μ.Χ., ὁ Κων­σταν­τί­νος παίρ­νει τόν ἀ­δελ­φό του Μι­χα­ήλ, πού εἶ­χε γί­νει μο­να­χός μέ τό ὄ­νο­μα Με­θό­διος, καί φθά­νει στήν αὐ­λή τοῦ Ρα­στισ­λά­βου. Ἡ ἐρ­γα­σί­α τους δια­ρκεῖ τρί­α χρό­νια. Ἔ­κα­ναν σπου­δαῖ­ες με­τα­φρά­σεις, εἰ­σή­γα­γαν τήν βυ­ζαν­τι­νή πα­ρά­δο­ση τῆς Με­γά­λης Ἐκ­κλη­σί­ας στή Μο­ρα­βί­α. Ἄ­νοι­ξαν τούς πο­λι­τι­στι­κούς ὁ­ρί­ζον­τες τοῦ εὐ­αγ­γε­λι­ζό­με­νου λα­οῦ. Ἔ­γι­ναν οἱ πραγ­μα­τι­κοί φω­τι­στές του. Μέ ἀ­φε­τη­ρί­α τήν ἀρ­χή ὅ­τι κά­θε λα­ός ἔ­χει τό δι­καί­ω­μα νά λα­τρεύ­ει τόν Θε­ό στή μη­τρι­κή του γλώσ­σα, οἱ ἅ­γιοι ἀ­δελ­φοί συγ­κρό­τη­σαν γρα­πτή σλα­βι­κή γλώσ­σα, με­τέ­φρα­σαν τά λει­τουρ­γι­κά βι­βλί­α στή γλώσ­σα αὐ­τή, κα­θι­έ­ρω­σαν τήν σλα­βι­κή ὡς λει­τουρ­γι­κή γλώσ­σα, ἔ­γρα­ψαν καί πρω­τό­τυ­πα ἔρ­γα καί κα­τέ­στη­σαν δι­δά­σκα­λοι δε­κά­δων μα­θη­τῶν γιά τήν ἐ­πάν­δρω­ση τῆς το­πι­κῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μέ δι­α­κό­νους καί πρε­σβυ­τέ­ρους, ἄ­ρι­στους γνῶ­στες τῆς λει­τουρ­γι­κῆς πα­λαι­οσ­λα­βι­κῆς γλώσ­σας.

Στίς ἀρ­χές τοῦ 868 μ.Χ., ὁ Κων­σταν­τί­νος καί ὁ Με­θό­διος φθά­νουν στή Ρώ­μη κο­μί­ζον­τας τά ἱ­ε­ρά λεί­ψα­να τοῦ ἱ­ε­ρα­πο­στό­λου Κλή­μεν­τος. Ἡ μόρ­φω­ση καί ἡ εὐ­σέ­βεια τῶν δύ­ο ἀ­δελ­φῶν κα­τέ­πλη­ξε τούς Ρω­μαί­ους κλη­ρι­κούς. Ὁ Πά­πας ἀ­να­γνώ­ρι­σε τό ἔρ­γο τους πα­νη­γυ­ρι­κά. Κα­τα­δί­κα­σε ἀ­κό­μη τούς πι­στούς πού ἀν­τι­δροῦ­σαν στήν λει­τουρ­γι­κή χρή­ση τῆς σλα­βι­κῆς γλώσ­σας καί τούς ἀ­πο­κά­λε­σε Πι­λα­τια­νούς καί Τρι­γλωσ­σί­τες.

Στό δι­ά­στη­μα τῆς πα­ρα­μο­νῆς τους στή Ρώ­μη, ὁ Κων­σταν­τί­νος ἀρ­ρω­σταί­νει βα­ριά. Προ­αι­σθά­νε­ται τό τέ­λος του καί ζη­τᾶ νά πε­θά­νει ὡς μο­να­χός. Κεί­ρε­ται μο­να­χός καί ὀ­νο­μά­ζε­ται Κύ­ριλ­λος. Στίς 4 Φε­βρου­α­ρί­ου τοῦ 869 μ.Χ. ὁ πύ­ρι­νος ἱ­ε­ρα­πό­στο­λος, πού ἄ­να­ψε τήν φω­τιά τῆς πί­στε­ως καί τοῦ πο­λι­τι­σμοῦ στό σλα­βι­κό κό­σμο, κοι­μή­θη­κε μέ εἰ­ρή­νη.

Στή συ­νέ­χεια, ὁ Με­θό­διος χει­ρο­το­νεῖ­ται ἀ­πό τόν Πά­πα Ἀρ­χι­ε­πί­σκο­πος Σιρ­μί­ου, γιά νά ἐγ­κα­τα­στα­θεῖ στήν Παν­νο­νί­α. Ἡ Ρώ­μη ἐ­πι­δέ­ξια οἰ­κει­ο­ποι­εῖ­ται τό ἱ­ε­ρα­πο­στο­λι­κό ἔρ­γο τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας Κων­σταν­τι­νου­πό­λε­ως. Τό 885 μ.Χ., στή Μο­ρα­βί­α, ὁ Με­θό­διος πα­ρα­δί­δει τό πνεῦ­μα του μέ­σα σέ ἕ­να κλί­μα ἀν­τι­δρά­σε­ων καί ρα­δι­ουρ­γι­ῶν. Εἶ­χε ὅ­μως προ­ε­τοι­μά­σει δι­α­κό­σιους νέ­ους ἱ­ε­ρα­πο­στό­λους. Αὐ­τοί ξε­χύ­θη­καν στήν Ἀ­να­το­λι­κή Εὐ­ρώ­πη, δι­έ­δω­σαν καί στε­ρέ­ω­σαν τήν Ὀρ­θο­δο­ξί­α στά σλα­βι­κά Ἔ­θνη. Ἦ­ταν τέ­τοι­α δέ ἡ δύ­να­μη καί τό ρί­ζω­μα τοῦ ἔρ­γου τους, ὥ­στε οὔ­τε ἡ λαί­λα­πα τῆς Οὐ­νί­ας τοῦ 6ου αἰ­ῶ­νος μ.Χ. κα­τόρ­θω­σε νά ἐ­ξα­νε­μί­σει τό θε­ο­λο­γι­κό καί πο­λι­τι­σμι­κό ἔρ­γο ­τῶν δύ­ο Ἰ­σα­πο­στό­λων ἀ­δελ­φῶν, τοῦ Κυ­ρίλ­λου καί τοῦ Με­θο­δί­ου