05/30 Ἰσαακίου Ὁσίου Κων/πολη 383 κατά τοῦ αἱρετικοῦ αὐτοκράτορα Οὐάλη (30 Μαΐου)
30 Μαΐου
Ἰσαακίου Ὁσίου Κων/πολη 383 κατά τοῦ αἱρετικοῦ αὐτοκράτορα Οὐάλη
Ρωμ. α΄ 18-27 • Ματθ. ε΄ 20-26

Ὁ Ὅσιος Ἰσαάκιος (383) ὁ Ὁμολογητής Ἡγούμενος τῆς Μονῆς τῶν Δαλμάτων διακρινόταν γιά τή φλογερή πίστη καί τή μαχητικότητά του ἐναντίον καθενός πού ἐπιβουλευόταν αὐτήν, ἰδιαίτερα δέ κατά τῶν ἐπικρατούντων αἱρετικῶν Ἀρειανῶν. Μιλῶντας πρός τούς μοναχούς καί τά πλήθη, δέν δίσταζε νά ἐλέγχει καί αὐτόν τόν αὐτοκράτορα γιά τίς ὑπέρ τῶν αἱρετικῶν ἀπροκάλυπτες ἐνέργειές του. Τό 378 συνάντησε τόν Οὐάλεντα, ἐνῶ ἀναχωροῦσε γιά τήν ἐκστρατεία ἐναντίον τῶν Γότθων πού εἰσέβαλαν στό Βυζάντιο, καί τοῦ ζήτησε δηλαδή, ἐάν ἤθελε νά ἐπιστρέψει νικητής, νά ἐπαναφέρει ἀπό τήν ἐξορία τούς Ἐπισκόπους καί νά τούς ἀποδώσει τό ποίμνιό τους, εἰδάλλως θά καταστρεφόταν καί αὐτός καί τό στράτευμά του. Ὁ Οὐάλης, ὄχι μόνο ἐκώφευσε στούς λόγους αὐτούς τοῦ Ἰσαακίου, ἀλλά ἀπείλησε αὐτόν ὅτι, ὅταν θά ἐπέστρεφε ἀπό τήν ἐκστρατεία, θά τόν θανάτωνε. Ὁ Ἰσαάκιος μέ δάκρυα στούς ὀφθαλμούς προσπάθησε νά ἐπαναφέρει τόν αὐτοκράτορα στήν εὐθεία ὁδό, παρακαλῶντας αὐτόν νά ἀνοίξει τίς ἐκκλησίες τῶν Ὀρθοδόξων, τίς ὁποῖες εἶχε κλείσει καί νά ἐπιστρέψει σέ αὐτούς, ὅσες εἶχε παραδώσει στούς Ἀρειανούς, διαφορετικά θά ἡττᾶτο ἀπό τούς ἀντιπάλους του καί θά καιγόταν ζωντανός. Ὀργισμένος τότε ὁ αὐτοκράτορας, διέταξε νά ρίξουν τόν Ὅσιο Ἰσαάκιο σέ παρακείμενη, γεμάτη ἀπό ἀγκάθια, φάραγγα. Ἐξερχόμενος, ὅμως, σῶος ἀπό τή Θεία Χάρη, προσέτρεξε πρός τόν αὐτοκράτορα καί ἀφοῦ συγκράτησε τό ἄλογο αὐτοῦ ἀπό τά χαλινάρια, τόν ἐξόρκιζε νά σωφρονισθεῖ πρός χάριν τῆς σωτηρίας αὐτοῦ καί τοῦ στρατεύματός του. Τότε ὁ Οὐάλης διέταξε τούς στρατιῶτες Σατορνίνο καί Βίκτορα νά συλλάβουν τόν Ὅσιο Ἰσαάκιο καί νά τόν κρατήσουν δέσμιο, μέχρι τῆς ἐπιστροφῆς του, ὁπότε θά τόν θανάτωνε.
Στίς 9 Αὐγούστου τοῦ 378, διεξήχθη γύρω ἀπό τήν Ἀδριανούπολη σφοδρή μάχη, κατά τήν ὁποία ὁ αὐτοκρατορικός στρατός κατετροπώθηκε, ἀφοῦ φονεύθηκαν πολλοί ἀπό τούς ἄριστους στρατηγούς του. Ὁ Οὐάλης, καταφεύγοντας ἐντός ἀχυρῶνος, γιά νά σωθεῖ, κάηκε ζωντανός, μαζί μέ τόν ἀρχιστράτηγό του. Ὅταν ἔγινε γνωστό τό γεγονός αὐτό, ὁ κλῆρος καί ὁ λαός περιέβαλαν τόν Ὅσιο Ἰσαάκιο μέ μεγαλύτερο σεβασμό καί ὑπόληψη καί προσέτρεχαν πρός αὐτόν, γιά νά λάβουν τήν εὐλογία του, ἀφοῦ δέ συνέλεξαν χρήματα, οἰκοδόμησαν τή Μονή Δαλμάτων. Ἐκεῖ προσῆλθαν καί ἄλλοι μοναχοί καί ὁ Ὅσιος διῆλθε τόν βίο του ὡς ἡγούμενος αὐτῆς, ἔχοντας κερδίσει τήν ἐκτίμηση τοῦ αὐτοκράτορος Θεοδοσίου.
Ὡς ἡγούμενος παρευρέθηκε στή Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδο, πού συνῆλθε στήν Κων/πολη τό 381, συντελῶντας τά μέγιστα στήν ἐπιτυχία αὐτῆς.

