04/03 Νικήτα Ἡγουμένου Μονῆς Μηδικίου (Ὄλυμπος Βιθυνίας) 824 Ὁμολογητοῦ κατά Εἰκονομαχίας... (3 Απριλίου)

3 Απριλίου

Νικήτα Ἡγουμένου Μονῆς Μηδικίου (Ὄλυμπος Βιθυνίας) 824 Ὁμολογητοῦ κατά Εἰκονομαχίας

Ἰωσήφ τοῦ Ὑμνογράφου Κων/πολη 833 κατά Εἰκονομαχίας

Ματθ. κδ΄ 36-κστ΄ 2 • Ἰω. ιβ΄ 17-50

Ὁ Ὅ­σι­ος Νι­κή­τας ὁ Ὁ­μο­λο­γη­τής ἦ­ταν Ἡ­γού­με­νος τῆς Μο­νῆς τοῦ Μη­δι­κί­ου στήν Τρί­γλι­α τῆς Βι­θυ­νί­ας. Λό­γῳ τῆς στα­θε­ρῆς πί­στε­ώς του στή δι­δα­σκα­λί­α καί πα­ρά­δο­ση τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας γι­ά τίς ἱ­ε­ρές εἰ­κό­νες ὁ Ὅ­σι­ος ἐ­ξο­ρί­σθη­κε, ἐ­πί αὐ­το­κρά­το­ρα Λέ­ον­τα τοῦ Ε΄, στήν κω­μό­πο­λη Μα­σα­λε­ών τῆς Μι­κρᾶς Ἀ­σί­ας. Ἀ­πό ἐ­κεῖ ἀ­να­κλή­θη­κε γι­ά νά ἐ­ξο­ρι­σθεῖ ἐκ νέ­ου, τό 815, στή νῆ­σο τῆς Ἁ­γί­ας Γλυ­κε­ρί­ας κον­τά στόν Ἀ­κρί­τα. Ἐ­πα­νέ­καμ­ψε στήν Κων/πο­λη ἐ­πί βα­σι­λέ­ως Μι­χα­ήλ τοῦ Τραυ­λοῦ καί ἐγ­κα­τα­στά­θη­κε σέ κά­ποι­ο με­τό­χι στό βό­ρει­ο τμῆ­μα τῆς πό­λε­ως, τό ὁ­ποῖ­ο πι­θα­νῶς ἀ­νῆ­κε στή Μο­νή Πε­λε­κη­τῆς. Πρός τόν Ὅ­σι­ο ἔ­γρα­φε συ­νε­χῶς ὁ Ἅ­γι­ος Θε­ό­δω­ρος ὁ Στου­δί­της. Ὁ Ὅ­σι­ος Νι­κή­τας ὁ Ὁ­μο­λο­γη­τής κοι­μή­θη­κε μέ εἰ­ρή­νη στόν τό­πο πού εἶ­χε ἐγ­κα­τα­στα­θεῖ.

Ἀλ­λά ὁ Ἅ­γι­ος γε­νι­κά καί μέ τόν βί­ο του, ἀ­πέ­δει­ξε τό ἐ­νά­ρε­το καί τό εὐ­σε­βές τοῦ ἤ­θους αὐ­τοῦ σέ τέ­τοι­ο βα­θμό, ὥ­στε τό ὄ­νο­μά του νά ἀ­πο­βεῖ ταυ­τό­ση­μο πρός τήν ἀ­ρε­τή. Γι’ αὐ­τό λέ­γει ἐ­πι­γραμ­μα­τι­κά ὁ Ἅ­γι­ος Γρη­γό­ρι­ος ὁ Να­ζι­αν­ζη­νός: «Ἀ­θα­νά­σι­ον ἐ­παι­νῶν, ἀ­ρε­τήν ἐ­παι­νέ­σο­μαι· ταὐ­τόν γάρ ἐ­κεῖ­νόν τε εἰ­πεῖν καί ἀ­ρε­τήν ἐ­παι­νέ­σαι».

Ἀν­τι­αι­ρε­τι­κά ἔρ­γα του εἶ­ναι: «Κα­τά Ἀ­ρε­α­νῶν Α΄-Γ΄», «Πε­ρί Δι­ο­νυ­σί­ου Ἀ­λε­ξαν­δρεί­ας», «Πρός τούς Ἐ­πι­σκό­πους Αἰ­γύ­πτου καί Λι­βύ­ης», «Πε­ρί Νι­καί­ας», «ἀ­πο­λο­γη­τι­κός Β΄ πε­ρί ἀ­ρει­α­νῶν», «Πε­ρί τῶν γε­γε­νη­μέ­νων παρ’ ἀ­ρει­α­νῶν», «Πε­ρί συ­νό­δων», «Τό­μος πρός Ἀν­τι­ο­χεῖς», «Ἐ­πι­στο­λή πρός Ρου­φι­νι­α­νόν», «Ἐ­πι­στο­λή πρός Ἰ­ο­βι­α­νόν», «Πρός τούς ἐν Ἀ­φρι­κῇ ἐ­πι­σκό­πους κα­τά ἀ­ρει­α­νῶν», «πρός Ἀ­δέλ­φι­ον ἐ­πί­σκο­πον καί ὁ­μο­λο­γη­τήν κα­τά ἀ­ρει­α­νῶν», «πρός ἐ­πί­κτη­τον». 

Ὁ Ἅ­γι­ος Κύ­ριλ­λος ἀν­τι­με­τώ­πι­σε τά ὑ­πο­λείμ­μα­τα τῶν Ἀ­ρει­α­νῶν, Μαρ­κί­ω­νος, Παύ­λου Σα­μο­σα­τέ­ως, Ναυ­α­τι­α­νῶν, τοῦ Πε­λα­γί­ου καί τέ­λος τοῦ Νε­στο­ρί­ου. Ὁ ἀ­γώ­νας του κα­τά τοῦ Νε­στο­ρί­ου ἤ τοῦ Μο­νο­φυ­σι­τι­σμοῦ γέ­μι­σε τήν ἱ­στο­ρί­α τοῦ Με­γά­λου αὐ­τοῦ Πα­τρός τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας. Ὁ Νε­στό­ρι­ος, Ἀρ­χι­ε­πί­σκο­πος Κων/πό­λε­ως ἀρ­νι­ό­ταν τήν καθ’ ὑ­πό­στα­ση ἕ­νω­ση τῶν δύ­ο ἐν Χρι­στῷ φύ­σε­ων, καί δε­χό­ταν δύ­ο πρό­σω­πα, τόν Χρι­στό Θε­ό καί τόν Ἰ­η­σοῦ ἄν­θρω­πο, γι’ αὐ­τό ὀ­νό­μα­ζε τήν Πα­να­γί­α Χρι­στο­τό­κο. Ὁ Ἅ­γι­ος Κύ­ριλ­λος δί­δα­σκε τήν ἑ­νό­τη­τα τῶν δύ­ο φύ­σε­ων στό ἕ­να πρό­σω­πο καί τήν μί­αν ὑ­πό­στα­σιν τοῦ Χρι­στοῦ, γι’ αὐ­τό καί ἡ Πα­να­γί­α εἶ­ναι Θε­ο­τό­κος.

Τό 431, στήν Ἔ­φεσ­σο συ­νῆλ­θε ἡ Γ΄ Οἰ­κου­με­νι­κή Σύ­νο­δος. Ἡ Σύ­νο­δος κα­τα­δί­κα­σε τή δυσ­σε­βῆ δι­δα­σκα­λί­α τοῦ Νε­στορί­ου καί τόν ἴ­δι­ο τόν αἱ­ρε­σι­άρ­χη καί ἐ­ξα­κο­λού­θη­σε τίς ἐρ­γα­σί­ες της ἐ­πί ἄλ­λων θε­μά­των. Ὁ Θε­ο­δό­σι­ος Β΄ ἀ­πο­δέ­χθη­κε τίς θέ­σεις τῶν Ὀρ­θο­δό­ξων καί  ἐ­πι­κύ­ρω­σε τά Πρα­κτι­κά τῆς Γ΄ Οἰ­κου­με­νι­κῆς Συ­νό­δου.